… Het is zondag 1 april 2007, het beloofd vandaag een heldere zonnige dag te worden en ik zet koers naar het zuiden. Brielle of vandaag weer even 'Den Briel' is mijn bestemming. Het is vier en een halve eeuw terug dat Alva hier zijn bril verloor, althans dat is het gezegde om de datum 1 april 1572 makkelijker te onthouden. In werkelijkheid is deze dag het begin van de opstand tegen de Spaanse overheersing onder Koning Filips II en is dit de dag dat Alva Den Briel verloor. Ieder jaar wordt dit nog op deze datum met een doorlopend programma, uitgevoerd door de huidige bewoners van Brielle gevierd …

foto 1: Admiraal Lumey en Bloys van Treslong
foto 2: portret Lumey

De historische gebeurtenis:

bron: De Nederlandse Historiën, door Pieter Corneliszoon Hooft (Noordnederlands dichter, toneel- en geschiedschrijver (1581-1647).

… De inwoners van Den Briel verwonderden zich over zo'n groot aantal koopvaarders. Een veerman, Jan Pieterszoon Koppelstok, dacht dat het de Watergeuzen konden zijn en roeide naar de vloot toe. De Watergeuzen vroegen hem een boodschap aan de stad over te brengen. Koppelstok neemt de opdracht aan. Hij gaat aan land en deelt in het stadhuis mee dat de Watergeuzen met twee gevolmachtigden van het stadsbestuur willen spreken en dat zij zijn gekomen om hen van de Tiende Penning te verlossen en tegen de dwingelandij van Alva en de Spanjaarden te beschermen.

Men vroeg Koppelstok of zij sterk waren. Zonder veel nadenken zei hij: 'Wel vijfduizend man' (het waren er vermoedelijk zo'n 1100). Dit deed ieder schrikken. Met moeite worden twee man bereid gevonden als gevolmachtigden naar de Watergeuzen te gaan. Die eisen de stad op en geven twee uur bedenktijd. Het deel van de bevolking dat iets te verliezen had, vluchtte bepakt en bezakt op wagens en paarden de stad uit.

De Watergeuzen waren intussen geland en naar de stad getrokken. Zij vroegen aan de mensen die vanaf de stadsmuren toekeken of de stadspoort zou worden geopend of dat zij het zelf moesten doen. Het stadsbestuur aarzelt en denkt er over om ook te vluchten. Daarop vallen de Watergeuzen in twee groepen de stad aan …
Vestingoverzicht - volgende pagina - plattegrond

Mijn aankomst in Brielle is 11.00 uur, aan de rij auto's is nu al af te lezen dat het vandaag een drukke dag wordt. Via de eerste afslag naar de vesting, komend vanaf de N218 Groene Kruisweg, worden de auto's gedoceerd naar een parkeerplaats geleid op één van de speciaal voor deze dag beschikbaar gestelde grasvelden. Voor een klein bedrag staat je voertuig hier zolang als je nodig hebt om de dag mee te beleven.

Met bijna geen wolk aan de lucht, betreed ik de vesting vanaf de Oostdam/Kaaistraat. Alvorens direct achter ieder aan te lopen die de route volgen van zijn of haar voorganger, sla ik rechtsaf de vestingwal op. Ik heb nog even de tijd om naast de viering van vandaag de rest van de goed bewaarde vesting te bekijken.

foto: bastion II

Brielle bestaat uit negen bastions en vijf ravelijnen, geen bastion is hetzelfde. Op de waldijk staan kanonnen opgesteld en via bastion II kom ik bij de Korenmolen 't Vliegend Hert'. Via de Molenstraat en Maarland-Zuidzijde begeef ik mij weer onder de rest van bewoners en bezoekers. Doordat vele mensen zich hebben uitgedorst in de kledij van weleer lijkt het net of je van het ene moment figureert in de 16e eeuw en vervolgens weer in de 21e eeuw binnen wandelt.

Volgens het programma begint het spel 'Om de sleutel van de stad' om 12.00 uur. Vanaf die tijd is doorlopend op diverse plekken in de stad de openluchtvoorstelling van de 1 april viering te volgen.

Over de brug marcheren Spaanse troepen onder leiding van de commandant de Voorstraat in. In de Voorstraat staan diverse marktkraampjes opgesteld waar verschillende oude ambachten te zien zijn.

foto: Voorstraat