De bouw van het fort
Met de bouw van het kustfort IJmuiden werd gestart in 1881. Besloten werd om het fort onder het bevel te plaatsen van de Stellingcommandant. Hoewel het fort een eigen functie had werd het zo toch een onderdeel van de Stelling van Amsterdam. In 1884 werd voor de aanvoer van de pantserdelen, door de Genie een spoorlijn van station Velsen-Noord naar het fort en de noordpier aangelegd.

Onder leiding van commandant Kap. A. Harrebomée en 8 officieren werd het fort in augustus 1888 officieel in gebruik genomen. Op de dag van de officiële in gebruikname waren twee hooggeplaatste militairen aanwezig, Generaal-majoor Mazel (commandant Vestingartillerie) en Kolonel Van Marle (commandant 4e Regiment). Namens Koning Willem III, die door een slechte gezondheid niet aanwezig kon zijn werd het nieuwe kustfort ingewijd.

Een stenen plakaat in het portaal bij de hoofdingang met de tekst - Hulde aan Z.M. Koning Willem III, Koning der Nederlanden - herinnert ons nu nog aan die
tijd.

Recht tegenover, aan de andere muur, is nog een stenen plakaat te vinden over de bouw van het fort. De tekst luidt: Het fort bij IJmuiden is gebouwd door de aannemers Boshouwers en gepantserd door H. Gruson in de jaren 1881-88, onder het beheer van den Majoor eerstaanwezend ingenieur te Haarlem I.J.H. Gijsberti Hodenpijl. En het opzicht van den Kapitein ingenieur G.J.
Polvliet. Het project is goedgekeurd en de machtiging tot aanbesteding verleend door den Minister van Oorlog Generaal Majoor A.E. Reuther.

Het Pantser en het geschut
Het fort, dat een belangrijke taak had (het Afsluiten en verdedigen van het Noordzeekanaal en de zeesluizen), was zwaar bewapend. Aan de frontzijde in de pantsergalerij stonden vijf enorme kanonnen opgesteld van het kaliber 24cm lang 30. Achter op het fort was een pantserkoepel geplaatst met twee 15 cm lang 30 kanonnen.

foto: deel van de pantsergalerij (kanononnen 4 en 5)

In juli 1895 is met de vijf kanonnen in de pantsergalerij geoefend. Er moets geschoten worden op een drijvend
schietschijf die werd voorgetrokken door een sleepboot. Na een aantal keren goed misgeschoten te hebben, in volgorde met kanonnen 1 en 2, ging het met het tweede schot uit kanon 3 bijna mis. Niet de drijver maar de sleepboot werd geraakt.

De pantsergalerij is opgebouwd uit een aantal los door Grusonwerk (te Magdeburg-Buckau) via spoor aangeleverde dik stalen platen. Op sommige platen zijn nog de nummers (een fabricage-nr, een assemblage-nr) af te lezen inclusief de tekst B1 Fort Jmeuden 685, Duits voor Fort IJmuiden (zie foto).

De voorpantsering heeft een dikte van 110 cm. Er zitten 5 schietgaten in. Het gewicht van de gehele pantsergalerij is 1.7 miljoen kg. Achter de pantsering hebben 5 kanonnen gestaan met een kaliber van 24 cm lang 30. Dus de loop was 24 x 30 = 720 cm. Met een reikwijdte van 7 km. Het kanon woog samen met affuit rond de 30.000 kg.

De grote kanonnen werden hydraulisch aangedreven. In de noordoost hoek van de pantserzaal bevondt zich de hydraulische accumulator (Hydraulische accumulator of accumulator van hydraulische energie: wordt gebruikt voor accumulatie van energie in een hydraulisch systeem) …

pagina 1 - pagina 3 - plattegrond - fotogallerij