Fort bij Spijkerboor

<- pag 1 In het jaar daarop worden de verloven steeds meer verruimd en kunnen soldaten vaker in het weekend naar huis. Op 15 januari 1916 worden echter alle verloven ingetrokken. Door hevige storm breken diverse dijken door en lopen grote delen land onder water.

De Soldaten helpen met het stutten van de op doorbreken staande dijk van de Wijde Wormer onder Zaandam. Bijna een etmaal lang wordt hard gewerkt om het water af te wenden.

In net voorjaar van 1916 verandert de bezetting van het fort. De Landweersoldaten gaan naar huis en later ook het merendeel van de artilleriesoldaten. Nadat ook de commandant en zijn officieren vertrokken zijn zorgen een kleine groep overgebleven soldaten op het fort voor de onderhoud en van het materieel en de bewaking van het fort.

Op 11 november 1918 komt een eind aan de Eerste Wereldoorlog. Fort bij Spijkerboor doet dan al een geruime tijd dienst als militair huis van bewaring. Militaire dienst weigeren werd in die tijd nog bestraft met een gevangenisstraf. De gehele bovenverdieping van de kazerne wordt eind 1917 ingericht als gevangenis.

De tien aanwezige manschappenverblijven worden ingericht voor de detentie van 20 gevangenen per verblijf. In eerste instantie vijf lokalen als dagverblijf en de andere vijf als nachtverblijf. Later wordt elk verblijf zowel een dag- als nachtverblijf en is er plek voor ± 200 gevangenen. Op 30 december 1920 komt een einde aan het 'Militair Huis van Bewaring'.

pagina 1 - pagina 3 - plattegrond - fotogallerij - SvA
Militaire gevangenissen horen niet langer meer in Nederland thuis zo oordeelt de toenmalige Minister van Oorlog. Tot eind 1921 doet het Fort bij Spijkerboor nog dienst als hulpgevangenis en valt nu onder het Ministerie van Justitie.

Tussen 1921 en 1939 is het fort een stil liggend verdedigingswerk onder het bevel van de Commandant Vesting Holland.

Op 29 augustus 1939 mobiliseert Nederland zich opnieuw voor een serieuze dreiging uit het oosten

Vanaf september 1939 tot 10 mei 1940 fungeert het fort als interneringskamp. Op 10 mei 1940 worden de dan geïnterneerde Duitse militairen, door de aanval vanuit Duitsland, krijgsgevangenen. In deze eerste dagen van de oorlog worden ook burger-geïnterneerden van Duitse en Nederlandse nationaliteit (waaronder N.S.B. topmensen) naar het fort gebracht. Nederland capituleert en op 15 mei worden alle gevangenen op vrije voet gesteld. Het fort wordt verlaten door de commandant (Majoor De Vries) en zijn overgebleven mannen. De fortwachter blijft als enige achter.

foto: Door de Duitse Rüstungs Inspektion opgeblazen rechter hefkoepel

Het fort valt in handen van de Duitse bezetter. Zij verwijderen de bewapening en de achtergebleven munitie. De grote geschutskoepel is een lastig geval en wordt nog met rust gelaten. Het enig wat uit de koepel wordt meegenomen zijn de sluitstukken van de beide vuurmonden en de periscoop en reserve-periscoop. -> pag 3