Fort aan den Ham

Historie

Het fort bestaat tussen 1894 en 1898 alleen nog uit een verdedigbaar aardwerk. De huidige bomvrije gebouwen gebouwd volgens het standaardmodel A zijn tussen 1900 en 1903 gerealiseerd.

Vanaf deze tijd biedt het fort plek aan 171 manschappen, vier officieren en een commandant.

In 1908 komt er een nevenbatterij bij.

*Wijs met de cursor op de foto en zie hoe de neven-batterij er in de winter bij ligt

Het fort is twee keer bemand geweest. Tijdens de Eerste wereldoorlog (1914 -1918) en gedurende de mobilisatie van de Tweede wereldoorlog tot de overgave van de Nederlandse strijdkrachten.

De oorspronkelijke functie van het fort was: ' Afsluiting en verdediging van het acces gevormd door den spoorweg Uitgeest-Krommenie.'

In 1956 werd het fort opgeheven als vestingwerk. Het fort werd omgebouwd tot munitieopslagplaats. Hierbij verdween veel van de originele inrichting,waaronder de houten tussenwanden en alle gangen. Tot het einde van de jaren tachtig van de vorige eeuw heeft het gebouw deze functie gehad. Daarna kwam het fort leeg te staan.

Vanaf september 1994 is de Stichting Fort aan den Ham betrokken bij de renovatie van het fort en het jaar daarop in 1995 werd het fort voor het eerst voor publiek opengesteld.

Lokatie

Het fort ligt vlakbij Krommenie in de Uitgeesterbroek en Heemskerkerbroek Polder. De ingang van het terrein ligt aan het Busch en Dam.

Stelling van Amsterdam - volgende pagina

Uiterlijk

Het fort is gebouwd volgens het standaard model A, dit type werd tot 1906 gebouwd. Dit houdt in dat de twee bomvrije gebouwen op het fortterrein bestaan uit een hoofdgebouw aan de keelzijde en een voor- (of front-) gebouw aan de frontzijde.

Het hoofdgebouw bestaat uit diverse manschappen-verblijven, officierenverblijf, kantoor van de Commandant, een keuken, eetzaal ziekenverblijf, opslagplaatsen voor buskruit en projectielen, twee uitstekende kazematten, telegraafruimte, diverse privaten en een wasplaats.

In het voorgebouw vinden we de volgende ruimten: Verblijf van onderofficieren, een slaapverblijf voor de onderofficieren en de kolenopslagplaats met observatiepost, die via een ladder te bereiken is. De observatiepost van dit type forten bestaat uit een stalen helmvormige koepel met kijkgaten gericht op het inundatiegebied.

Buiten de twee bomvrije gebouwen was aan de frontzijde van het fort aan beide kanten een hefkoepel aanwezig. Deze hefkoepels hadden elk een stalen 6 cm kanon, gemaakt door de fabriek Krupp-Gruson in Duitsland. De koepels werkte via een hydrolisch systeem en konden zo alle kanten op draaien, zo konden ze zowel het geinundeerde gebied als de Spoordijk onder vuur nemen. De hefkoepels zijn in de Tweede wereldoorlog door de duitsers ontmanteld, vernietigd d.m.v. springstof en afgevoerd naar Duitsland om daar weer te worden omgesmolten voor ander oorlogs-materiaal.