Historie

In 1843 werd begonnen met de aanleg van het fort.
Tussen 1843 en 1846 werd een gebastionneerde aarden omwalling aangelegd, waarin een bomvrije kazerne was gepland. Het was het laatste grote werk van de oude Stelling (Posten van Krayenhoff). De Vestingwet van 1874 gelastte dat er voortvarend aan de verbetering van de verdedigingswerken rond Amsterdam moest worden gewerkt. In 1868 werd gestart met de aanleg van een bomvrij verdedigbaar gebouw (baksteen). Bij het aanbrengen van de gronddekking op de kazerne in 1868 - 1869 is het van de paalfundering geschoven.

kaart: Originele bestektekening van het fort uit 1868

Het veen waarin de toenmalige forten werden aangelegd was te zwak voor het dragen van de zware bakstenen constructie. In de later gebouwde forten werd meer aandacht besteed aan een steviger ondergrond. Het veen werd voor een deel weggegraven en daarin werd een zandlichaam gestort. Als dit voldoende was ingeklonken kon met de bouw van het fort worden begonnen.

De weggezakte kazerne werd in 1870 opgeruimd. In 1899 werd een projectielenloods gebouwd en in 1902 is er een fortwachterswoning gebouwd (zie plattegrond wachterswoning). In 1919 kort na het einde van de eerste wereldoorlog werd het fort opgeheven.

In deze periode tot ongeveer 1968 is het terrein in gebruik geweest als magazijncomplex. In 1940 doet het fortterrein dienst als magazijn voor de luchtstrijdkrachten. Het terrein bestond uit vijf magazijnen, een werkplaats, twee woningen en een bergloods.

Na de Tweede Wereldoorlog werden ter dood veroordeelde oorlogsmisdadigers door justitie op dit fort geëxecuteerd.

Er werden zes oorlogsmisdadigers geëxecuteerd waaronder Maarten Kuiper (SD-er, o.a. aanwezig bij arrestatie van Anne Frank en haar familie).

Op 13 januari 1948 werd Ans van Dijk in het fort Bijlmer (in de volksmond) in de toenmalige gemeente Weesperkarspel (thans Bijlmermeer, gemeente Amsterdam) door een vuurpeleton om het leven gebracht.

Anna (Ans) van Dijk (Amsterdam, 24 december 1905 – Weesperkarspel, 13 januari 1948) was de enige Nederlandse vrouw die ter dood werd veroordeeld en waarbij ook het doodvonnis werd voltrokken wegens haar verraad van joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Precies een eeuw na de bouw van de kazerne werd het fort in 1968 gesloopt. Het moest plaats maken voor de nieuwbouw van de Bijlmer. In 1970 is het spoor naar het oosten verlegd over het voormalig fortgracht en fortterrein. Begin deze eeuw stuitte men bij de aanleg van een nieuw gebouw op het oude fort. Houten funderingspalen kwamen toen nog boven de grond uit. Alsnog moest het worden opgeruimd en is men begonnen met de bouw van een kantoorgebouw op het laatste deel van het fortterrein.

Locatie:

In de West-Bijlmerpolder nabij de Bijlmermeer Polder en naast de spoorlijn Amsterdam - Utrecht. Het fort lag tussen de spoorlijn en de oude ringvaart van de Bijlmermeerpolder aan de Laanderweg.

Doel/functie:

Als onderdeel van de oude Stelling: Het blokkeren en verdedigen van de nieuwe toegangen naar Amsterdam; de straatweg en de spoorlijn Amsterdam - Utrecht. Later werd het gebruikt voor de opslag van munitie voor de Sector Ouderkerk van de Stelling van Amsterdam.

Indeling bomvrij verdedigbaar gebouw:

Het gebouw had een lengte van 53,48 meter bij een breedte van 19 meter. Direct aan de oost-vleugelmuur bevond zich een keuken met aangrenzend twee kleinere ruimtes voor levensmiddelen en brandstof. Vijf lokalen waren bestemd voor soldaten. Centraal in het gebouw waren de privaten gelokaliseerd. Munitieruimten en een bergplaats bevonden zich rechts van de privaten aan de frontzijde. Aan de meest rechterzijde (westkant) waren drie lokalen ingericht voor onderofficieren en officieren, waaronder ook de commandant van het fort.

Verslag ramp 1869:

In een verslag van drie hoofdingenieurs van Waterstaat is goed te lezen wat er precies is gebeurd met het fort in november 1869. Lees hier het volledige verslag van de ramp in 1869 aan het verdedigbaar gebouw in het fort in den Laander- en West-Bijlmerpolder. pag.2