Fort Boyard (Frankrijk)

Historie

In 1661 bouwde Colbert op verzoek van Koning Lodewijk XIV het arsenaal van Rochefort. Om de rede van Aix te beschermen, waar de schepen uit het arsenaal werden bewapend, werd het plan opgevat een fort te bouwen tussen de eilanden Aix en Oléron. Maar vanwege de zanderige bodem werd bouwen onmogelijk geacht en wordt het project gestopt.

Jean Baptiste Colbert: Een Frans politicus. Tijdens het bewind van Lodewijk XIV was hij niet alleen belast met de zorg van de koninklijke financiën, maar beheerde hij ook vrijwel alle andere regeringsdepartementen, zoals handel, marine, koloniën en kunst.

De afwezigheid van verdediging maakte het mogelijk dat de Engelsen in 1757 het eiland Aix veroverde. Hiermee werd duidelijk hoe kwetsbaar Rochefort was. Het plan voor het bouwen van een fort kwam weer op tafel, maar werd enkele keren afgeblazen vanwege onoverkomelijke problemen zoals ongeschikte bouwgrond en hoge kosten.

In juni 1801 wordt het idee opnieuw naar boven gebracht. Het plan wordt op 4 februari 1803 goedgekeurd door de Eerste Consul (Napoleon Bonaparte) en in 1804 begint men met de bouw van de fundering, 5 meter onder zeeniveau. De voorgestelde structuur heeft de vorm van een elliptische ring van steen, van 80 meter lang en 40 meter breed. Het is ontworpen op drie niveaus en omvat kazematten en een binnenplaats. De aanvoer van materialen voor de bouw wordt geregeld vanuit Boyardville, gelegen op de noordoostelijke punt van het eiland Oleron. De bouw gaat langzaam omdat men maar enkele uren kan werken vanwege de sterke stroming tijdens vloed.

De problemen waarmee architecten en arbeiders te maken krijgen zijn eindeloos. De rots bezwijkt onder het gewicht van het gebouw. Zware stormen teisteren de kust tussen 1807 en 1808 en vernietigen een deel van het werk. De aanwezigheid van de Britse vloot is bovendien een constante bedreiging. De keizer besluit de omvang van het toekomstige Fort Boyard te verkleinen.

In 1809 wordt het werk hervat op basis van het nieuwe ontwerp: Een lengte van 68 meter, 31 meter breed en 20 meter hoog. De vernietiging van de marinevloot in Rochefort door Engelse schepen, maakte echter al weer snel een einde aan het nieuwe project.

forten buitenland - volgende pagina - plattegrond

Dertig jaar later, onder het bewind van Lodewijk Filips I, geeft de toegenomen spanning tussen Frankrijk en Engeland een nieuwe impuls aan de bouw van het fort en het werk wordt hervat. De basis van Fort Boyard wordt gelegd tussen 1837 en 1848. In 1844 gebruikt men een moderne stoom sleepboot voor de aanvoer van stenen. In juli dat jaar wordt de helft van de eerste twee funderingen gebouwd. In oktober 1845 wordt het werk tijdelijk gestopt vanwege de uitbraak van een epidemie onder de arbeiders. In 1848 is de fundering klaar en komt dan twee meter boven zeeniveau uit.

Door de positieve voortgang in de bouw van het fort worden plannen gemaakt voor de bouw van een tweede fort, genaamd Fort Joinville. Het is bijna identiek aan Fort Boyard, maar met een verdieping minder. Echter de financiële investering van Fort Boyard is zodanig dat de overheid geen risico neemt om een tweede fort te bouwen. Het geld dat voor de bouw van Fort Joinville bestemd was werd nu gebruikt om Fort Boyard uit te breiden. Dankzij de technologische ontwikkelingen werden de oorspronkelijke plannen van het fort gewijzigd. Het fort zal uit drie niveaus bestaan, een begane grond en twee verdiepingen.

De bouw van het fort neemt 10 jaar in beslag. De begane grond wordt afgerond tegen het einde van 1852. Het herbergt onder meer een levensmiddelenopslag, een keuken en latrines (privaten).

Het eerste niveau van het fort werd voltooid in 1854. De laatste twee verdiepingen volgen de jaren daarop en in 1857 worden de verblijven ingericht. het bovendek en de observatietoren worden als laatste afgerond. Het fort was klaar om in gebruik genomen te worden. Het bood plaats aan een garnizoen van ±250 man. Tegen die tijd was het fort eigenlijk al overbodig geworden.

De kosten voor de bouw van het fort worden geschat op meer dan acht miljoen frank, ongeveer tweehonderdvijftig miljoen euro vandaag.

Ten tijde van de Commune in Parijs (1871) werd het fort tijdelijk als gevangenis gebruikt. Het biedt plaats aan 300 gevangenen. Tot 1913 behield het fort een militaire functie.


... pagina 2 ...