Oude Maten (Nederlands metrieke stelsel) - in alfabetische volgorde - begrippenlijst

Voor 1800 maten mensen nog met hun handen en voeten. Maten die toen algemeen gebruikt werden waren onder ander de (dikte van de) duim, de palm = de breedte van de vier naast elkaar gelegen vingers, de el = de afstand van het topje van de middelvinger tot aan de elleboog, de span = afstand tussen de top van de duim en de top van de pink bij gespreide vingers.

In 1798 werd het brengen van een eenheid in maten in de Nederlandse politiek besproken. In 1809 werd het Franse metrieke stelsel in het gehele land ingevoerd, maar pas in 1820 werd het nieuwe stelsel definitief aanvaard.

In 1820 voerde Nederland als eerste land het metrieke stelsel van maten en gewichten in. Tot dan toe hanteerde iedere stad of regio zijn eigen eenheden. Rond 1870 voerde Nederland de namen in zoals wij die nu kennen. Hieronder volgt een overzicht van de Nederlandse maten die in Nederland tot 1870 gehanteerd werden.

bunder 1 hectare oppervlakte maat
duim 1 centimeter lengtemaat
el 1 meter lengtemaat
el (2) 1 centiare lengtemaat
kan 1 liter (natte waar) inhoudsmaat
kop 1 liter (droge waar) inhoudsmaat
korrel 0.1 gram gewichtsmaat
lood 10 gram gewichtsmaat
maatje 1 deciliter inhoudsmaat
mud 100 liter (droge waar) inhoudsmaat
mijl 1 kilometer lengtemaat
ons 100 gram gewichtsmaat
palm 1 decimeter lengtemaat
pond 1 kilogram gewichtsmaat
roede 10 meter lengtemaat
roede (2) 1 are oppervlakte maat
schepel 10 liter (droge waar) inhoudsmaat
streep 1 millimeter lengtemaat
vat 100 liter (natte waar) inhoudsmaat
vingerhoed 1 centiliter inhoudsmaat
wichtje 1 gram gewichtsmaat
wisse 1 m2 lengtemaat